Pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego (tonometria) to jedno z najważniejszych badań profilaktycznych w okulistyce. W Medic Park traktujemy je jako kluczowy element rutynowej kontroli wzroku, niezbędny do wczesnego wykrywania jaskry oraz monitorowania skuteczności terapii przeciwjaskrowej. Rzetelna ocena ciśnienia w oku pozwala na ochronę nerwu wzrokowego, którego uszkodzenia są procesem nieodwracalnym.
Dlaczego ciśnienie wewnątrzgałkowe jest kluczowe?
Wewnątrz gałki ocznej nieustannie krąży płyn zwany cieczą wodnistą. Odpowiada on za utrzymanie odpowiedniego napięcia gałki ocznej, dostarczanie składników odżywczych do struktur pozbawionych naczyń krwionośnych (soczewka, rogówka) oraz usuwanie produktów przemiany materii.
Problemy pojawiają się, gdy równowaga między produkcją cieczy wodnistej a jej odpływem zostaje zachwiana. Wzrost ciśnienia wywiera bezpośredni ucisk na naczynia krwionośne oraz włókna nerwu wzrokowego, co prowadzi do ich stopniowego zaniku. Tonometria pozwala na wykrycie tych nieprawidłowości, zanim Pacjent zauważy jakiekolwiek pogorszenie widzenia.
Rozszerzone wskazania do regularnej tonometrii
Poza standardową kontrolą raz w roku, tonometrię należy przeprowadzać częściej u osób z grup wysokiego ryzyka:
- Pacjenci z cienką rogówką - cienka rogówka może fałszywie zaniżać wynik pomiaru ciśnienia, dlatego często łączymy to badanie z pachymetrią.
- Osoby z zaburzeniami krążenia - niskie ciśnienie tętnicze lub tzw. zimne dłonie i stopy mogą paradoksalnie sprzyjać uszkodzeniom jaskrowym przy niskim ciśnieniu w oku.
- Pacjenci onkologiczni i z chorobami autoimmunologicznymi - niektóre terapie ogólnoustrojowe wpływają na dynamikę cieczy wodnistej.
- Osoby z dużą wadą wzroku - zarówno wysoka krótkowzroczność, jak i nadwzroczność zmieniają anatomię kąta przesączania.
Co oznacza wynik pomiaru?
Statystyczna norma ciśnienia wewnątrzgałkowego mieści się w przedziale 10-21 mmHg. Jednak w Medic Park nie polegamy wyłącznie na statystyce.
Dla jednego Pacjenta ciśnienie 18 mmHg może być bezpieczne, podczas gdy dla innego - ze słabym nerwem wzrokowym - może być już wartością destrukcyjną. Dlatego wynik tonometrii często interpretujemy w korelacji z:
- Pachymetrią - oceną grubości rogówki (kluczowa dla kalibracji wyniku).
- Badaniem dna oka - oceną tarczy nerwu wzrokowego.
- Polem widzenia (perymetria) - sprawdzeniem, czy nie doszło do ubytków w widzeniu obwodowym.
Skutki zaniechania diagnostyki – profilaktyka
Jaskra bywa nazywana "cichym złodziejem wzroku", ponieważ w większości przypadków (jaskra otwartego kąta) nie boli i nie daje objawów przez wiele lat. Brak regularnej tonometrii może prowadzić do:
- Nieodwracalnej utraty włókien nerwowych - raz uszkodzony nerw wzrokowy nie ulega regeneracji.
- Widzenia tunelowego - stopniowe zawężanie pola widzenia, aż do patrzenia "jak przez dziurkę od klucza".
- Ostrego ataku jaskry - w przypadku jaskry zamkniętego kąta może dojść do nagłego, bolesnego wzrostu ciśnienia, co stanowi stan zagrożenia utratą wzroku i wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej.
Informacje praktyczne - tonometeria
Tonometria jest procedurą całkowicie bezbolesną. W przypadku metod wymagających znieczulenia miejscowego, zalecamy zachowanie około 30-minutowej przerwy przed prowadzeniem pojazdów. W ramach standardowej profilaktyki pomiar powinien być wykonywany co 6–12 miesięcy.
Jako renomowana placówka w Płocku, opieramy nasze standardy na wytycznych Polskiego Towarzystwa Okulistycznego oraz European Glaucoma Society, zapewniając Pacjentom opiekę opartą na aktualnej wiedzy medycznej.
Źródła i rekomendacje naukowe
- European Glaucoma Society (EGS) - Wytyczne dotyczące wczesnego wykrywania i leczenia nadciśnienia ocznego.
- American Academy of Ophthalmology (AAO) - Standardy Preferred Practice Pattern dla jaskry pierwotnej otwartego kąta.
- Polskie Towarzystwo Okulistyczne (PTO) - Aktualne algorytmy postępowania diagnostycznego.