Wazektomia jest uznawana za jedną z najbezpieczniejszych i najskuteczniejszych metod męskiej antykoncepcji. W naszej placówce procedura ta wykonywana jest techniką bez użycia skalpela oraz bezstresowego znieczulenia ciśnieniowego, co minimalizuje ryzyko powikłań i skraca czas powrotu do pełnej sprawności.
Czym jest wazektomia?
Wazektomia to mikrochirurgiczny zabieg urologiczny, polegający na przecięciu i podwiązaniu nasieniowodów. Procedura ta blokuje transport plemników z jąder do cewki moczowej, nie wpływając przy tym na produkcje płynu nasiennego - ejakulatu. Jest to metoda o charakterze długofalowym, którą należy traktować jako decyzję ostateczną, choć współczesna medycyna oferuje zabiegi rewazektomii - ponownego zespolenia, cechujące się zmienną skutecznością zależną do czasu, jaki upłynął od zabiegu pierwotnego.
Technika wazektomii bez skalpela
W odróżnieniu od klasycznej chirurgii, metoda wazektomii bez skalpela opiera się na dwóch innowacjach:
- Znieczulenie ciśnieniowe - wykorzystujemy urządzenie typu MadaJet, które pod wysokim ciśnieniem wprowadza środek znieczulający bezpośrednio przez pory skóry. Eliminuje to ból związany z nakłuciem igłą i lęk przed iniekcją.
- Mikro-rozwarstwienie - zamiast cięcia skalpelem, lekarz stosuje precyzyjne narzędzie do rozwarstwienia tkanek moszny. Powstały otwór ma zaledwie kilka milimetrów, nie wymaga szycia i nie pozostawia blizn.
Dla kogo polecany jest zabieg?
Zabieg jest rekomendowany dla mężczyzn, którzy:
- Podjęli świadomą i dobrowolną decyzję o zakończeniu planów prokreacyjnych.
- Są w stabilnych związkach i wspólnie z partnerką poszukują trwałej alternatywy dla antykoncepcji hormonalnej lub mechanicznej.
- Chcą uniknąć ryzyka związanego z inwazyjnymi zabiegami sterylizacyjnymi u kobiet.
Przygotowanie pacjenta do zabiegu
Prawidłowe przygotowanie minimalizuje ryzyko infekcji i przyspiesza gojenie
- Konsultacja wstępna - wywiad medyczny wykluczający przeciwwskazania np. aktywne infekcje układu moczowo-płciowego, przepuklina pachwinowa.
- Badania krwi - zaleca się wykonanie podstawowych badań: morfologia, układ krzepnięcia (APTT, INR) oraz antygen HBs.
- Higiena osobista - wieczorem lub rano przed zabiegiem należy dokładnie ogolić skórę moszny i podbrzusza.
- Farmakoterapia - na 7 dni przed zabiegiem należy, po konsultacji z lekarzem, odstawić leki wpływające na krzepliwość krwi np. kwas acetylosalicylowy.
- Odzież - warto zabrać ze sobą dopasowaną bieliznę (slipy), która po zabiegu będzie stabilizować mosznę i zapobiegać obrzękom.
Przebieg procedury
Zabieg trwa zazwyczaj od 15 do 25 minut i odbywa się w znieczuleniu miejscowym
- Lokalizacja nasieniowodów - lekarz manualnie stabilizuje nasieniowody pod skórą moszny.
- Znieczulenie - podanie preparatu aparatem ciśnieniowym.
- Dostęp - wykonanie mikropunckji i wyłonienie nasieniowodu.
- Zabezpieczenie - przecięcie nasieniowodu, koagulacja światła oraz podwiązanie końców (często z wykorzystaniem fasciektomii, czyli oddzielenia końców nasieniowodu tkanką powięziową).
- Zakończenie - nałożenie jałowego opatrunku.
Bezpieczeństwo i możliwe skutki uboczne
Wazektomia metodą WBS wiąże się z minimalnym ryzykiem. Do rzadkich objawów należą:
- Lekki obrzęk lub krwiak w miejscu zabiegu - ustępuje po kilku dniach.
- Tkliwość jąder - mijająca samoistnie.
- Niewielkie ryzyko infekcji - zminimalizowane dzięki sterylnym warunkom pracy. Metoda ta ma najwyższą opinię pod kątem bezpieczeństwa, ponieważ nie narusza naczyń krwionośnych i nerwów.
Wpływ na życie intymne i gospodarkę hormonalną
Medycyna oparta na faktach (EBM) jednoznacznie stwierdza:
- Wazektomia nie obniża poziomu testosteronu.
- Zabieg nie wpływa na erekcję, libido ani na objętość ejakulatu w sposób zauważalny (plemniki to mniej niż 5% objętości spermy).
- Produkcja plemników w jądrach trwa nadal, jednak są one wchłaniane przez organizm w najądrzach.
Rekonwalescencja po zabiegu
- Aktywność - powrót do pracy biurowej możliwy po 24 - 48 godzinach. Unikanie sportu i podnoszenia ciężarów 7-10 dni.
- Aktywność seksualna - można współżyć po ok. 5-7 dniach, pod warunkiem brak dyskomfortu.
- Higiena - miejsce mikropunnkcji goi się w ciągu 3 dni: prysznic jest dozwolony jest już po 24 godzinach.
Weryfikacja skuteczności
Zabieg nie jest skuteczny natychmiast. Plemniki pozostają w nasieniowodach powyżej miejsca przecięcia.
- Konieczne jest stosowanie antykoncepcji zastępczej przez ok. 12 tygodni.
- Należy wykonać badanie nasienia na obecność plemników (zgodnie ze standardami po min. 20 ejakulacjach). Dopiero wynik potwierdzający azoospermię pozwala uznać zabieg za skuteczny.
Źródła i rekomendacje naukowe
- European Association of Urology (EAU) - guidelines on Male Infertility and Vasectomy.
- American Urological Association (AUA) - vasectomy Guideline (zaktualizowane standardy dot. metod no-scalpel).
- World Health Organization (WHO) - family Planning: A Global Handbook for Providers (rekomendacje dot. skuteczności wazektomii).
- Journal of Urology - analizy porównawcze metod klasycznych oraz No-Scalpel Vasectomy pod kątem powikłań i czasu gojenia.